Çocuk ve ergen BDT, SD Danışmanlık Merkezi’nde duygu düzenleme, sınav ve okul kaygısı, uyum ve davranış sorunlarında kullanılan yapılandırılmış bir yaklaşımdır. Psikolog Sinem Demirtaş, Antalya Lara ofisinde ve uygun ergenlerde online olarak bilişsel davranışçı hattı çocuğun yaşına indirger. Yetişkin BDT’sini küçültmek yetmez. Dil, örnek, tempo ve ebeveyn rolü değişir. Çatı çocuk ve ergen danışmanlığı, yetişkin versiyonu bilişsel davranışçı danışmanlık sayfasındadır.
Sınav kaygısı, Antalya’da özel okul ve lise geçişleriyle sık gelir. Kalp çarpıntısı, boş kâğıt, “rezil olurum” düşüncesi, dershane-ev gerilimi. BDT, kaygıyı yok etme vaadi değildir. Kaygının abarttığı felaket cümlelerini ve kaçınma davranışını görünür kılar. Küçük maruz bırakmalar, çocuğun temposuna göre kurulur. Zorla deneme sınavına sokmak, güveni kırar.
Duygu düzenleme, öfke nöbeti ve ağlama krizlerinde “sakin ol” cümlesinin işe yaramadığı yerdir. Önce beden, sonra cümle. Ergende bu, kapı çarpma ve içe kapanma olarak da görünür. Uyum sorunları (yeni okul, göç, kardeş, boşanma) BDT ile birlikte aile ritmini de sorar. Ev aynı kalırsa seans tek başına yetmez. Gerekirse aile danışmanlığı eklenir.
Küçük yaşta oyun daha öndeyse oyun ve masal tercih edilir. BDT, düşünceyi yakalayabilecek yaş ve dil olgunluğunda daha verimlidir. Dikkat şikâyeti varsa MOXO değerlendirmesi konuşulabilir. Test, BDT’nin yerine geçmez; planı netleştirir.
Online ergen BDT, odasına kapanmış gencin yüz yüze gelmekte direndiği dönemlerde kapı aralayabilir. Mahremiyet (aile bireylerinin koridorda dinlememesi) baştan konuşulur. Çocuklarda yüz yüze ofis çoğu zaman daha iyidir. İletişim, hakkımda.
Davranış sorunları etiket yarışına dönüşmesin: “yaramaz, tembel, saygısız”. BDT, davranışın işini sorar. Ne kazandırıyor, ne kaybettiriyor, nerede tetikleniyor. Okul gözlemi değerlidir, tek kanıt değildir. SD Danışmanlık Merkezi’nde çocuk ve ergen BDT, ceza programı yazmaz. Ebeveyne somut, küçük ve uygulanabilir dil önerir; ev ödevi yığını değil.
Obsesif düşünceler ergende de görülür. Utanç kapıyı kapatır. Oda, düşünce ile eylem ayrımını yaşa uygun anlatır. Gerekirse bireysel yetişkin BDT’deki gibi temkinli maruz bırakma, gencin onayıyla ilerler. Zorlama yoktur. Sinem Demirtaş’ın pratiğinde onam, ergende de geçerlidir.
Antalya’nın açık hava ve spor imkânı, kaçınmayı hem kolaylaştırır hem iyileştirir. “Dışarı çık” tavsiyesi her çocuğa oturmaz. Plan kişiselleşir. Çocuk ve ergen BDT, poster cümlesi değil, o çocuğun haftasıdır.
Sınav kaygısında aile dili bazen ateşe körükle gider: “çalışırsan geçer, çalışmazsan rezil olursun”. BDT, bu dili utandırmadan görünür kılar. Görünür kılmak, ebeveyni düşman ilan etmek değildir. Cümlenin çocuğun bedeninde ne yaptığı sorulur. Yerine, daha az felaketli, daha somut bir cümle aranır. SD Danışmanlık Merkezi’nde bu arayış, nasihat yarışması olmadan yürür.
Ergende “umursamıyorum” zırhı sık görülür. Zırh, kaygının ters yüzüdür. BDT zırhı zorla çıkarmaz. Altında neyin durduğunu, gencin temposuyla sorar. Cevap gelmezse de oda kapanmaz. Gelince, düşünce-duygu-davranış üçgeni gencin kendi kelimeleriyle kurulur. Lara ofisi ve online görüşme, bu kelimelerin duyulduğu yerlerdir. Duyulmayan ergen, egzersiz yapmaz.
Çocuk ve ergen BDT, ödev kâğıdını cezaya çevirmez. Evde bir deneme konuşulursa, deneme yapılmadı diye çocuk mahcup edilmez. Yapılmama da veridir: unutkanlık, direnç, evdeki kaos. Veri, planı yeniler. Yenilenmeyen plan, aileyi “bu da işe yaramadı” diye bırakır. SD Danışmanlık Merkezi bu bırakılışı azaltmaya çalışır. Azaltmak, mükemmel uyum değil; tekrar denenebilir bir dil kurmaktır.
Okul, bazen kaygının kaynağı değil sahnesidir. Sahne değişince belirti de değişir. Tatilde sönen, dönem başında parlayan kaygı bu yüzden sık görülür. BDT, sahneyi yok saymaz. Sahneyle çalışır. Antalya’daki okul ritmi, özel ders ve spor yükü bu sahnenin parçasıdır. Parça konuşulmazsa egzersiz havada kalır. Havada kalan egzersiz, çocuğu yorar.
Sıkça Sorulan Sorular
Çocuk ve ergen BDT kime uyar?
Duygu düzenleme, sınav/okul kaygısı, uyum ve davranış sorunlarında yapılandırılmış çalışmaya açık çocuk ve ergenlere uyar. Küçük yaşta oyun önde olabilir.
Ebeveyn BDT’ye dahil mi?
Ebeveyn, evdeki tetikleyiciler ve destek dili için sürece ortaktır. Seansın tamamı ebeveyn dersi değildir; çocuğun/gencin odası korunur.
Sınav kaygısı tek seansta biter mi?
Süre bilgisi bu sitede verilmez. Kaygı, kaçınma ve okul ritmine göre plan kurulur. Mucize vaadi yoktur.
Online BDT ergene uygun mu?
Birçok ergende uygundur. Küçük çocukta yüz yüze ofis çoğu zaman tercih edilir. Karar bireyseldir.